Ile jest możliwości — reguła mnożenia
W tej lekcji1/14
Cześć! Zapomniałem szyfru do kłódki rowerowej — pamiętam tylko, że to trzy cyfry. Ile kombinacji musiałbym sprawdzić w najgorszym razie? Tysiąc! Skąd to wiem bez wypisywania ani jednej? Dziś poznasz regułę mnożenia — najpotężniejszą sztuczkę zliczania, jaka istnieje. Po tej lekcji policzysz możliwości szybciej, niż inni zdążą narysować drzewko.
Reguła mnożenia — wybory etapami
Załóżmy, że masz 3 bluzki i 2 pary spodni. Ile różnych zestawów ubrań możesz złożyć?
Reguła mnożenia
Reguła mnożenia mówi tak: jeśli czegoś dokonujesz etapami i na pierwszym etapie masz możliwości, a na drugim możliwości (niezależnie od tego, co wybrano wcześniej), to wszystkich możliwości jest .
Słowo-klucz: „i”. Wybieram bluzkę i spodnie, pierwszą cyfrę i drugą i trzecią — etapy łączone przez „i” mnożymy.
Szyfr kłódki: trzy cyfry, tysiąc kombinacji
- 1
Etapów może być więcej niż dwa — wtedy mnożysz dalej. Szyfr kłódki z zapowiedzi ma trzy cyfry, a każda z nich to jeden etap wyboru spośród dziesięciu cyfr od 0 do 9.
- 2
Mnożymy możliwości ze wszystkich trzech etapów.
Wszystkie 2 kroków odsłonięte.
Drzewko możliwości gałąź po gałęzi
- 1
Wybory etapami można też rozrysować jako drzewko: z jednego punktu wychodzą gałęzie pierwszego etapu, a z każdej z nich — gałęzie drugiego.
- 2
Z bluzki B1 wychodzą dwie gałęzie: spodnie S1 albo spodnie S2. To dwa zestawy.
- 3
Z bluzki B2 i z bluzki B3 wychodzą dokładnie takie same pary gałęzi.
- 4
Trzy gałęzie, z każdej po dwie — razem sześć końcówek drzewka. Drzewko i tabela to obrazki tej samej reguły mnożenia.
Wszystkie 4 kroków odsłonięte.
Kiedy wybór jest tylko jeden
A co, gdy wyboru dokonujesz tylko raz, ale z kilku osobnych grup? W sklepiku są 4 rodzaje drożdżówek i 3 rodzaje rogali, a ty kupujesz jedną rzecz: albo drożdżówkę, albo rogala. Wtedy możliwości się dodaje:
Reguła dodawania
Reguła dodawania mówi tak: gdy wybierasz jedną opcję z rozłącznych grup, dodajesz liczebności grup.
Kody bez powtórzeń — liczymy i sprawdzamy
- 1
Zadanie: układamy dwucyfrowe kody z cyfr 1, 2, 3, 4, przy czym cyfry w kodzie nie mogą się powtarzać. Ile jest takich kodów?
Jak myślisz, ile wyjdzie?
- 2
Etap pierwszy: wybór pierwszej cyfry. Do dyspozycji są wszystkie cztery cyfry.
- 3
Etap drugi: wybór drugiej cyfry. Jedna cyfra jest już zajęta, więc zostały tylko trzy.
- 4
Reguła mnożenia: mnożymy liczby możliwości z obu etapów.
- 5
Kontrola — wypiszmy wszystkie kody i policzmy je wprost: 12, 13, 14, 21, 23, 24, 31, 32, 34, 41, 42, 43. Jest ich dokładnie dwanaście.
- 6
A gdyby cyfry MOGŁY się powtarzać? Wtedy na drugim etapie znów wybierasz spośród czterech i kodów jest więcej.
Wszystkie 6 kroków odsłonięte.
Zestaw obiadowy — trzy etapy
- 1
Zadanie: w stołówce można złożyć zestaw obiadowy: jedna z 3 zup, jedno z 4 drugich dań i jeden z 2 deserów. Ile różnych zestawów da się zamówić?
- 2
To trzy etapy połączone przez „i”: wybieram zupę i danie, i deser. Reguła mnożenia działa dla dowolnej liczby etapów.
- 3
Mnożymy po kolei: najpierw zupy i dania.
- 4
Każdą z 12 par zupa–danie można dokończyć jednym z 2 deserów.
- 5
Odpowiedź: 24 różne zestawy. Wyobraź sobie wypisywanie ich wszystkich — reguła mnożenia właśnie oszczędziła ci mnóstwo pracy.
- 6
Sprawdzenie zdrowym rozsądkiem: zestawów musi być więcej niż samych dań (4), bo każde danie występuje w wielu wariantach. 24 to sensowny wynik.
Wszystkie 6 kroków odsłonięte.
Ola ma 5 koszulek i 4 pary spodni. Ile różnych zestawów (koszulka + spodnie) może złożyć?
Pułapka! Dodawanie zamiast mnożenia
Błąd pierwszy: „3 bluzki i 2 spodnie, czyli zestawów”.
Ignorowanie zakazu powtórzeń
Błąd drugi: ignorowanie zakazu powtórzeń.
Mnożenie, gdy wybór jest tylko jeden
Błąd trzeci: mnożenie, gdy wybór jest jeden.
Ściąga do zapamiętania
Reguła mnożenia czy dodawania — po czym poznać, która działa?
• Reguła mnożenia — wybory etapami, jedno i drugie, więc mnożysz liczby możliwości: trzy bluzki i dwie pary spodni to zestawów, a kod z trzech cyfr to
• Bez powtórzeń na każdym kolejnym etapie ubywa opcji: , potem , potem
• Reguła dodawania — jeden wybór z rozłącznych grup, jedno albo drugie, więc dodajesz: cztery drożdżówki albo trzy rogale to możliwości
• Test jednym słowem: „i” to mnożenie, „albo” to dodawanie
• Kontrola: przy małych liczbach po prostu wypisz wszystkie możliwości w tabelce
Sprawdź się!
Odpowiedziano na 0 z 6 pytańSkróty klawiszowe quizu: klawisze od 1 do 4 wybierają odpowiedź, Enter sprawdza, a po sprawdzeniu przechodzi do następnego pytania. Każdy przycisk możesz też wybrać Tabem i Spacją.
W pizzerii można wybrać jedno z 4 ciast i jeden z 5 sosów. Ile różnych pizz da się zamówić?
Ile trzycyfrowych kodów można ułożyć z cyfr 1, 2, 3, jeśli cyfry MOGĄ się powtarzać?
Ile trzycyfrowych kodów można ułożyć z cyfr 1, 2, 3, jeśli cyfry NIE mogą się powtarzać?
Z miasta A do B prowadzą 3 drogi, a z B do C — 2 drogi. Iloma trasami można przejechać z A do C przez B?
Na straganie są 4 gatunki jabłek i 3 gatunki gruszek. Kupujesz JEDEN owoc. Ile masz możliwości?
Ile jest liczb dwucyfrowych, których OBIE cyfry są nieparzyste?