Dzielenie liczb całkowitych

około 12 minut
W tej lekcji1/14

Cześć! Mam dla Ciebie dobrą wiadomość: dzielenie liczb całkowitych nie wymaga uczenia się niczego nowego. Reguła znaków jest dokładnie ta sama co przy mnożeniu. Jednakowe znaki dają plus, różne dają minus. Skąd ta zgodność? Bo dzielenie to działanie odwrotne do mnożenia — i za chwilę zobaczysz, że inaczej być nie mogło.

Dlaczego reguła znaków jest ta sama

Dzielenie sprawdzamy mnożeniem — to znasz od dawna. Zapis 12:4=312 : 4 = 3 jest poprawny, bo 34=123 \cdot 4 = 12.

Ta sama zasada rozstrzyga wszystkie przypadki ze znakami. Zamiast uczyć się nowej reguły, zadajemy pytanie o mnożenie.

Sprawdzenie mnożeniem rozstrzyga każdy znak

  1. 1

    Weź działanie (12):4(-12) : 4 i zapytaj: jaka liczba pomnożona przez 4 daje 12-12?

    4=12\square \cdot 4 = -12

    Jak myślisz, ile wyjdzie?

  2. 2

    Odpowiedź to minus trzy, bo tylko ona po pomnożeniu przez cztery daje minus dwanaście.

    (3)4=12(12):4=3(-3) \cdot 4 = -12 \Rightarrow (-12) : 4 = -3
  3. 3

    Teraz trudniejszy przypadek: (12):(4)(-12) : (-4). Jaka liczba pomnożona przez 4-4 daje 12-12?

    (4)=12\square \cdot (-4) = -12
  4. 4

    To plus trzy — dwa minusy w mnożeniu dają plus, więc wynik dzielenia jest dodatni.

    3(4)=12(12):(4)=33 \cdot (-4) = -12 \Rightarrow (-12) : (-4) = 3
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 4 kroków odsłonięte.

Wzorzec ten sam co przy mnożeniu

Cztery przypadki obok siebie układają się w jeden wzorzec:

Trzy rzeczy warte zapamiętania

Po pierwsze: metoda dwóch kroków. Tak jak przy mnożeniu, licz osobno znak i osobno wartość.

Po trzecie: nie każde dzielenie wychodzi równo

W zbiorze liczb całkowitych działanie (7):2(-7) : 2 nie ma wyniku całkowitego. To normalne — tak samo jak 7:27 : 2. Wynik istnieje, ale jest ułamkiem, a takimi liczbami zajmiemy się w kolejnych tematach.

Liczymy wyrażenie z mnożeniem i dzieleniem

  1. 1

    Zadanie: oblicz wartość wyrażenia. Mnożenie i dzielenie stoją na tym samym piętrze, więc liczymy od lewej do prawej.

    (36):(6)(2)(-36) : (-6) \cdot (-2)
  2. 2

    Krok pierwszy: bierzemy pierwsze działanie od lewej, czyli dzielenie. Znaki jednakowe — wynik będzie dodatni.

    znaki jednakoweplus\text{znaki jednakowe} \to \text{plus}
  3. 3

    Wartość dzielenia liczymy zwyczajnie.

    36:6=636 : 6 = 6
  4. 4

    Pierwszy wynik to plus sześć. Przepisujemy działanie.

    6(2)6 \cdot (-2)
  5. 5

    Krok drugi: mnożenie. Teraz znaki są różne, więc wynik będzie ujemny. Wartość to 62=126 \cdot 2 = 12.

    6(2)=126 \cdot (-2) = -12
  6. 6

    Wynik końcowy to minus dwanaście. Zwróć uwagę, że liczenie od prawej dałoby zupełnie co innego, bo (6)(2)=12(-6) \cdot (-2) = 12, a potem (36):12=3(-36) : 12 = -3.

    (36):(6)(2)=12(-36) : (-6) \cdot (-2) = -12
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 6 kroków odsłonięte.

Twoja kolej

Oblicz iloraz:

(56):(8)(-56) : (-8)

Pułapka! Przestawianie kolejności przy dzieleniu

Przy mnożeniu wolno dowolnie zmieniać kolejność czynników. Przy dzieleniu nie wolno — i to prowadzi do najczęstszego błędu w tym temacie.

Dwie strony, dwa różne wyniki

  1. 1

    Weźmy wyrażenie z dwoma dzieleniami pod rząd.

    (48):8:(2)(-48) : 8 : (-2)
  2. 2

    Poprawnie, od lewej: najpierw pierwsze dzielenie, potem drugie.

    (48):8=6,(6):(2)=3(-48) : 8 = -6, \quad (-6) : (-2) = 3
  3. 3

    Błędnie, od prawej: uczeń zaczyna od drugiego dzielenia.

    8:(2)=4,(48):(4)=128 : (-2) = -4, \quad (-48) : (-4) = 12
  4. 4

    Różnica czterokrotna, a wystarczyło zacząć z innej strony.

    3123 \neq 12
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 4 kroków odsłonięte.

Pułapka! Dzielenie przez zero

Drugi częsty błąd to dzielenie przez zero. Uczeń widzi (6):0(-6) : 0 i pisze 00 albo 6-6. Tymczasem takie działanie nie ma wyniku w ogóle. Kontrola przez mnożenie: żadna liczba pomnożona przez zero nie da 6-6.

Uwaga na różnicę: 0:(6)0 : (-6) jest jak najbardziej poprawne i daje 00. Zero w liczniku jest w porządku, zero w mianowniku nie.

Średnia temperatura z pięciu dni

  1. 1

    Zadanie: w pięciu kolejnych dniach temperatura wynosiła 8-8, 3-3, 00, 6-6 i 3-3 stopnie. Jaka była średnia temperatura?

    8,  3,  0,  6,  3-8, \; -3, \; 0, \; -6, \; -3
  2. 2

    Średnia to suma podzielona przez ilość liczb. Najpierw sumujemy — same liczby ujemne i zero.

    (8)+(3)+0+(6)+(3)(-8) + (-3) + 0 + (-6) + (-3)
  3. 3

    Dodajemy po kolei. Dodawanie liczb ujemnych daje coraz większy minus.

    83=11,116=17,173=20-8 - 3 = -11, \quad -11 - 6 = -17, \quad -17 - 3 = -20
  4. 4

    Suma wynosi minus dwadzieścia. Liczb było pięć, więc dzielimy przez pięć.

    (20):5(-20) : 5
  5. 5

    Znaki są różne — minus i plus — więc wynik będzie ujemny. Wartość to 20:5=420 : 5 = 4.

    (20):5=4(-20) : 5 = -4
  6. 6

    Średnia temperatura z tych pięciu dni to minus 4 stopnie. Kontrola sensu: średnia musi leżeć między najniższą a najwyższą wartością, czyli między 8-8 a 00. Minus cztery mieści się w tym przedziale.

    4°-4°
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 6 kroków odsłonięte.

Twoja kolej

Oblicz wartość wyrażenia (pamiętaj o liczeniu od lewej do prawej):

(60):(4):3(-60) : (-4) : 3

Ściąga do zapamiętania

Jak dzielić liczby całkowite ze znakami?

REGUŁA ZNAKÓW JEST TA SAMA CO PRZY MNOŻENIU: jednakowe znaki dają plus, różne dają minus. (-12):(-4)=3, ale (-12):4=-3. Wynika to z tego, że dzielenie sprawdzamy mnożeniem. Licz w dwóch krokach: najpierw znak, potem wartość. UWAGA: kolejności przy dzieleniu NIE WOLNO zmieniać — licz od lewej do prawej. ZERO: 0:(-5)=0 jest poprawne, ale dzielenie PRZEZ zero nie ma wyniku w ogóle.

Sprawdź się!

Odpowiedziano na 0 z 5 pytań

Skróty klawiszowe quizu: klawisze od 1 do 4 wybierają odpowiedź, Enter sprawdza, a po sprawdzeniu przechodzi do następnego pytania. Każdy przycisk możesz też wybrać Tabem i Spacją.

1

Ile wynosi (42):6(-42) : 6?

2

Ile wynosi (72):(9)(-72) : (-9)?

3

Ile wynosi 0:(15)0 : (-15)?

4

Ile wynosi (80):4:(5)(-80) : 4 : (-5)?

5

Winda zjechała z parteru na poziom 12-12 metrów w 4 równych etapach. O ile metrów zjeżdżała w jednym etapie?

Następny temat
Potęgi liczb całkowitych