Turystyka w Europie Południowej
W tej lekcji1/10
W Wenecji mieszka dziś mniej niż 50 tysięcy ludzi. W szczycie sezonu w jeden dzień potrafi wysiąść tam drugie tyle turystów — czyli miasto codziennie się podwaja, a wieczorem znowu pustoszeje. Dziś sprawdzimy, dlaczego pół Europy jedzie na wakacje akurat na południe i co ten najazd robi z miejscami, do których jedzie.
Dlaczego wszyscy jadą właśnie tam
Europa Południowa ma komplet tego, czego szuka turysta — i to w jednym miejscu.
Kraje, które z tego żyją
Do Hiszpanii jedzie się na plaże, do Barcelony i na Wyspy Kanaryjskie; do Włoch — do Rzymu, Wenecji, Toskanii i w Alpy; do Grecji — na wyspy i pod Akropol; do Portugalii — do Lizbony i na Algarve; do Chorwacji — nad Adriatyk. Ilu turystów rocznie to ściąga, pokazuje wykres.
Rok w hotelu na greckiej wyspie
- 1
Kwiecień. Hotel budzi się po zimie: mycie, malowanie, napełnianie basenu. Właściciel podpisuje umowy z pracownikami — kelnerami, kucharzami, sprzątaczkami. Prawie wszystkie są umowami na sezon.
- 2
Lipiec i sierpień. Komplet gości, ceny najwyższe w roku, kolejka do recepcji. W te dwa miesiące hotel zarabia większą część rocznego utargu.
- 3
Wrzesień i październik. Morze jest wciąż ciepłe, ale dzieci wróciły do szkół. Gości ubywa, ceny spadają. Ostatni samolot czarterowy odlatuje pod koniec października.
- 4
Listopad–marzec. Hotel zamknięty na pięć miesięcy. Umowy sezonowe się skończyły, część pracowników wyjeżdża do miast albo za granicę. Sklep na rogu też zamyka, bo nie ma dla kogo otwierać.
Wszystkie 4 kroków odsłonięte.
W listopadzie na greckiej wyspie zamyka się hotel, w którym latem pracowało 60 osób. Co to oznacza dla wyspy?
Rachunek, który płacą mieszkańcy
Milion gości w miejscu, gdzie mieszka sto tysięcy ludzi, zostawia po sobie coś jeszcze:
- mieszkańcy historycznego centrum Wenecji
Spór o „za dużo turystów”
W dwóch miastach ten spór wybuchł najgłośniej.
Rodzina planuje wyjazd do Grecji i chce, żeby jej wakacje mniej ciążyły wyspie. Który wybór naprawdę coś zmienia?
Pułapka! „Turystyka to dla kraju sama korzyść”
Źle: im więcej turystów, tym lepiej — przecież przywożą pieniądze.
Ściąga do zapamiętania
Turystyka w Europie Południowej — walory, korzyści, koszty
WALORY: klimat śródziemnomorski (lato gorące i suche, deszcz zimą — reguła z klasy 5), ciepłe morze i plaże, zabytki (Koloseum w Rzymie, Akropol w Atenach, Sagrada Família w Barcelonie), kuchnia, góry (Alpy i Dolomity, Sierra Nevada). KRAJE: Hiszpania około 85 mln turystów rocznie — drugie miejsce na świecie, Włochy około 57 mln, Grecja około 33 mln, Portugalia około 26 mln, Chorwacja około 20 mln. ZNACZENIE: w Chorwacji i Grecji turystyka daje mniej więcej jedną piątą gospodarki — miejsca pracy, hotele, lotniska, promy. SEZONOWOŚĆ: hotele pracują pół roku (kwiecień–październik), zimą umowy sezonowe się kończą; oparcie kraju na jednej branży jest kruche — pokazała to pandemia 2020 roku. KOSZTY DLA MIESZKAŃCÓW: brak wody latem, tłok, śmieci i ścieki ponad możliwości sieci, drożejące mieszkania (Wenecja: 175 tys. mieszkańców w 1951 r., dziś w centrum poniżej 50 tys.), ścieranie zabytków. SPÓR O NADMIAR TURYSTÓW: Wenecja — zakaz wielkich wycieczkowców i opłata 5 euro za dzień; Barcelona — protesty 2024 r. i koniec najmu krótkoterminowego do 2028 r.; Akropol — limit 20 tys. osób dziennie. TURYSTYKA ZRÓWNOWAŻONA: przyjazd poza szczytem sezonu, nocleg i zakupy u miejscowych, oszczędzanie wody. NAJWAŻNIEJSZE: turystyka to nie sama korzyść, tylko rachunek z dwiema stronami.
Dla rodzicaJak pomóc dziecku w tym temacie?
- Jak wytłumaczyć sezonowość dziecku, które nigdy nie było nad Morzem Śródziemnym?
Przez porównanie z czymś, co widziało na własne oczy. Nadmorska miejscowość w Polsce działa tak samo: Łeba czy Władysławowo w lipcu pękają w szwach, a w listopadzie mają zamknięte smażalnie i puste ulice. Wystarczy zapytać, z czego żyją tamtejsze rodziny przez pozostałe dziesięć miesięcy — i już jest cała lekcja o sezonowości, tylko bliżej domu. Grecka wyspa różni się skalą, a nie zasadą.
- Czy rozmowa o szkodach turystyki nie zniechęci dziecka do podróżowania?
Nie, jeśli nie kończy się na wyrzutach. Chodzi o coś odwrotnego: o to, że podróżować można lepiej albo gorzej, a wybór należy do podróżnika. Wrzesień zamiast sierpnia, pociąg zamiast samolotu na krótkim odcinku, nocleg u gospodarza zamiast w sieciowym kurorcie, krótszy prysznic tam, gdzie wody brakuje — to konkretne decyzje, które dziecko może zrozumieć i nawet zaproponować rodzinie. Poczucie sprawczości działa tu znacznie lepiej niż poczucie winy.
- Skąd wziąć aktualne liczby, żeby dziecko zobaczyło, że to nie są wymyślone dane?
Liczby turystów publikują urzędy statystyczne poszczególnych krajów i Eurostat, a najprościej sprawdzić je w serwisie z danymi o ruchu turystycznym po wpisaniu nazwy kraju i roku. Można też pójść krótszą drogą i wspólnie zajrzeć na stronę linii lotniczej: liczba połączeń z Polski do Grecji w sierpniu i ta sama liczba w styczniu pokazuje sezonowość bez żadnej tabeli. Warto przy okazji nazwać rzecz po imieniu: dane bywają różne w zależności od tego, czy liczy się nocujących, czy wszystkich przyjezdnych — i dlatego mówimy „około”.
Sprawdź się!
Odpowiedziano na 0 z 5 pytańSkróty klawiszowe quizu: klawisze od 1 do 4 wybierają odpowiedź, Enter sprawdza, a po sprawdzeniu przechodzi do następnego pytania. Każdy przycisk możesz też wybrać Tabem i Spacją.
Który kraj Europy Południowej przyjmuje najwięcej turystów?
Na czym polega sezonowość turystyki w Europie Południowej?
Dlaczego mieszkańcom Wenecji i Barcelony coraz trudniej znaleźć mieszkanie?
Które działanie jest przykładem turystyki zrównoważonej?
Kolega mówi: „turystyka to dla kraju sama korzyść, bo turyści przywożą pieniądze”. Co jest w tym rozumowaniu nie tak?