Nowoczesny przemysł i usługi Francji
W tej lekcji1/10
Samolot, którym lecisz na wakacje, mógł powstać tak: skrzydła zrobiono w Walii, kadłub w Hamburgu, statecznik pod Madrytem, a nos nad Atlantykiem. Wszystkie te kawałki zwożą do jednego miasta na południu Francji i tam składają je w jedną maszynę. Tak wygląda dzisiejszy przemysł — bez dymu, za to z laboratorium po drugiej stronie ulicy.
Sześć rzeczy, z których Francja żyje
Francja produkuje to, czego nie da się szybko podrobić — bo potrzeba do tego albo lat badań, albo receptury sprzed stu lat.
Jak powstaje airbus
- 1
Skrzydła — Broughton w Walii. Wielka Brytania robi skrzydła do wszystkich airbusów. Każde ma ponad 17 metrów długości.
- 2
Kadłub — Hamburg, statecznik — Getafe pod Madrytem, nos — Saint-Nazaire. Cztery kraje, cztery zakłady, każdy przy swojej specjalności.
- 3
Transport — samolot Beluga. Zwykła ciężarówka skrzydła nie uniesie, więc Airbus zbudował własny samolot z wybrzuszonym grzbietem, żeby wozić części do siebie. Największe elementy płyną w nocy barką po Garonnie.
- 4
Montaż — Tuluza. Tu skrzydła łączą się z kadłubem, dochodzą silniki, fotele i lakier. Z francuskich i niemieckich linii montażowych schodzi kilkadziesiąt gotowych samolotów miesięcznie.
Wszystkie 4 kroków odsłonięte.
Skrzydła z Walii, kadłub z Hamburga, statecznik z Hiszpanii — i wszystko jedzie do Tuluzy. Dlaczego Airbus nie robi całego samolotu w jednym miejscu?
Prąd z atomu — francuska decyzja sprzed pół wieku
Francja poszła drogą, której nie wybrał prawie nikt inny: prąd produkuje głównie w elektrowniach jądrowych. Pracuje ich tam 56 i dają około 65% prądu w kraju — w Polsce mniej więcej tyle samo daje węgiel.
- elektrownie jądrowe 65%
- wodne 12%
- wiatrowe 10%
- słoneczne 4%
- gazowe 6%
- inne 3%
Francuska energetyka wypuszcza do powietrza znacznie mniej dwutlenku węgla niż polska. Co jest tego główną przyczyną?
Kraj, do którego przyjeżdża cały świat
Francję odwiedza rocznie około 100 milionów turystów — więcej niż jakikolwiek inny kraj świata, przy 68 milionach własnych mieszkańców.
- usługi 77%
- przemysł i budownictwo 20%
- rolnictwo 3%
Technopolia, czyli miasteczko nauki
Technopolia. Nie pojedyncza fabryka, tylko całe miasteczko, w którym obok siebie stoją uczelnie, laboratoria i zakłady firm nowoczesnych gałęzi przemysłu.
Pułapka! „Nowoczesny przemysł to dużo dymiących kominów”
Źle: im nowocześniejszy przemysł, tym większe hale, wyższe kominy i więcej dymu.
Ściąga do zapamiętania
Nowoczesny przemysł i usługi Francji — co trzeba wiedzieć?
PRZEMYSŁ WYSOKIEJ TECHNOLOGII: Airbus (montownia w Tuluzie, skrzydła z Walii, kadłub z Hamburga, statecznik spod Madrytu, transport samolotem Beluga) — dowód na europejski podział pracy; rakiety Ariane i kosmodrom Kourou w Gujanie Francuskiej, blisko równika; TGV jeżdżący 320 km/h. DALEJ: motoryzacja (Renault, Peugeot), kosmetyki i moda (L'Oréal, domy mody Paryża), przemysł spożywczy (ponad tysiąc gatunków serów, wino, szampan). ENERGETYKA JĄDROWA: 56 reaktorów, około 65% prądu kraju. Zalety: prawie zero dwutlenku węgla, praca niezależna od pogody, mało paliwa. Problemy: odpady promieniotwórcze groźne przez tysiące lat, ogromny koszt i czas budowy (Flamanville: 2007–2024), potrzeba wody do chłodzenia (upały 2022 zmusiły do zmniejszenia mocy). USŁUGI: około 100 mln turystów rocznie — najczęściej odwiedzany kraj świata; Luwr to najczęściej odwiedzane muzeum globu; do tego banki, nauka, handel — pracuje w usługach mniej więcej trzech na czterech pracujących. TECHNOPOLIA: miasteczko, w którym uczelnie i laboratoria stoją obok zakładów — Sophia Antipolis pod Niceą, Grenoble, Tuluza. NAJWAŻNIEJSZE: nowoczesny przemysł poznaje się po laboratorium, a nie po kominie.
Dla rodzicaJak pomóc dziecku w tym temacie?
- Jak pokazać dziecku, że samolot naprawdę powstaje w kilku krajach?
Najprościej mapą i palcem. Wystarczy otworzyć mapę Europy i zaznaczyć cztery punkty: Broughton w Walii, Hamburg, Getafe pod Madrytem i Saint-Nazaire nad Atlantykiem, a potem połączyć je strzałkami z Tuluzą. Powstaje gwiazda, która tłumaczy całą lekcję lepiej niż akapit tekstu. Można też wpisać w wyszukiwarkę „Beluga XL” — zdjęcie samolotu z wybrzuszonym grzbietem robi na dwunastolatku duże wrażenie i od razu widać, po co komu taka dziwna maszyna.
- Dziecko pyta, czy elektrownie jądrowe są bezpieczne. Co odpowiedzieć?
Warto odpowiedzieć spokojnie i konkretnie, bo to jest pytanie uczciwe. Po pierwsze: reaktor nie wybucha jak bomba — to inna konstrukcja i inne paliwo. Po drugie: awarie w Czarnobylu i Fukushimie naprawdę się zdarzyły i naprawdę były groźne, dlatego dzisiejsze reaktory mają grube betonowe osłony i kilka niezależnych układów chłodzenia. Po trzecie: prawdziwym, nierozwiązanym problemem są odpady, które trzeba składować przez tysiące lat, oraz koszt budowy. Takie postawienie sprawy uczy więcej niż zapewnianie, że „nic się nie może stać”.
- Skąd wziąć przykłady francuskich usług bez wyjazdu do Paryża?
Z domowej łazienki i lodówki. Etykiety kosmetyków, ser pleśniowy, butelka wina — to gotowy zestaw pokazujący, co Francja sprzedaje światu. Potem warto zadać jedno pytanie: co takiego kupuje turysta, który wraca z Paryża bez żadnej paczki? Odpowiedź „nocleg, jedzenie, bilet do muzeum, przejazd” jest właśnie definicją usługi — czegoś, czego nie da się zapakować, a za co się płaci. To rozróżnienie towar–usługa wraca potem w geografii wielokrotnie.
Sprawdź się!
Odpowiedziano na 0 z 5 pytańSkróty klawiszowe quizu: klawisze od 1 do 4 wybierają odpowiedź, Enter sprawdza, a po sprawdzeniu przechodzi do następnego pytania. Każdy przycisk możesz też wybrać Tabem i Spacją.
Które miasto jest głównym ośrodkiem francuskiego przemysłu lotniczego?
Skąd Francja czerpie większość energii elektrycznej?
Który zestaw wymienia wyłącznie problemy energetyki jądrowej?
Czym jest technopolia?
Które zdanie o francuskiej gospodarce jest prawdziwe?