Atrakcje turystyczne Czech i Słowacji
W tej lekcji1/10
Z Zakopanego do słowackiego Popradu jest bliżej niż do Krakowa. Z Wrocławia do Pragi bliżej niż do Warszawy. A na granicy nikt nie sprawdzi ci nawet dowodu. Dwa państwa, które jeszcze trzydzieści lat temu były jednym krajem, leżą tuż za miedzą — i mają rzeczy, których w Polsce nie zobaczysz: gorące źródło bijące na 12 metrów i jaskinię z lodem grubym na 26 metrów.
Jeden kraj, który rozstał się bez wojny
Od 1918 do 1992 roku istniało jedno państwo: Czechosłowacja. 1 stycznia 1993 r. rozdzieliło się na dwa. Odbyło się to spokojnie, przy stole i bez jednego wystrzału — dlatego mówi się o aksamitnym rozwodzie.
Czechy: Praga i miasto gorących źródeł
Praga. Nad Wełtawą stoi Most Karola — kamienny, długi na 516 m, budowany od 1357 roku, obstawiony trzydziestoma barokowymi rzeźbami. Na wzgórzu nad nim Hradczany: zespół zamkowy o powierzchni 70 tysięcy m², wpisany do księgi Guinnessa jako największy zamek świata.
Skalne miasta, piwo i Karkonosze od drugiej strony
Skalne miasta. W Czeskim Raju i w Adršpachu piaskowiec rozpadł się na tysiące pionowych wież, niektóre wysokie na 100 metrów. Chodzi się między nimi szczelinami szerokimi na metr, jak ulicami.
Stoisz na szczycie Śnieżki. Co musisz mieć przy sobie, żeby zejść na dół po czeskiej stronie i wrócić wieczorem do Polski?
Słowacja: góry, wąwozy i lód pod ziemią
Tatry po drugiej stronie. Najwyższy szczyt całych Tatr — i całych Karpat — leży na Słowacji: Gerlach, 2655 m, o 156 m wyżej od naszych Rysów. Obok Tatry Bielskie, zamknięte dla turystów, żeby dać spokój kozicom.
Spływ przełomem Dunajca — granica, którą się płynie
- 1
Sromowce Niżne, przystań flisacka. Wsiadasz na tratwę zbitą z pięciu wąskich łodzi. Flisak w haftowanym stroju odpycha się długim drągiem. Tak wozi się tu turystów od 1832 roku.
- 2
Pierwszy zakręt. Dunajec wcina się w wapienne skały Pienin. Po lewej burcie masz Polskę, po prawej Słowację — granica biegnie środkiem nurtu.
- 3
Trzy Korony i Sokolica. Ściany podnoszą się na kilkaset metrów nad wodę, a rzeka zatacza pętle tak ciasne, że kilka razy tracisz z oczu miejsce, z którego przypłynąłeś.
- 4
Szczawnica, koniec trasy. Osiemnaście kilometrów, około dwóch i pół godziny. Granicę państwa przekroczyłeś kilkanaście razy i ani razu nikt cię o to nie zapytał.
Wszystkie 4 kroków odsłonięte.
Rodzina jedzie na tydzień na Słowację przez przejście w Chyżnem. Czego będzie potrzebować na miejscu i czy czeka ich odprawa paszportowa?
Pułapka! „Tatry są tylko polskie”
Źle: Tatry to polskie góry, do których Słowacy mają kawałek od południa.
- Tatry słowackie 77,7%610 km²
- Tatry polskie 22,3%175 km²
Ściąga do zapamiętania
Czechy i Słowacja — co warto tam zobaczyć i o czym pamiętać?
HISTORIA: od 1918 do 1992 r. jedno państwo — Czechosłowacja; 1 stycznia 1993 r. pokojowy podział na dwa kraje („aksamitny rozwód”). Oba w Unii Europejskiej od 2004 r. i w strefie Schengen od 2007 r.; Słowacja ma euro (od 2009 r.), Czechy koronę czeską. CZECHY (ok. 10,9 mln, stolica Praga): Most Karola (516 m, od 1357 r.) i Hradczany — największy zespół zamkowy świata; Karlowe Wary i uzdrowiska z gorącymi źródłami (Vřídlo, 73 °C, tryska na 12 m); skalne miasta Czeskiego Raju i Adršpachu — piaskowcowe wieże do 100 m; piwo i browary, pierwszy jasny lager z Pilzna (1842 r.), rekord świata w spożyciu na osobę; Karkonosze od południa, granica biegnie przez szczyt Śnieżki. SŁOWACJA (ok. 5,4 mln, stolica Bratysława nad Dunajem): Tatry Wysokie z Gerlachem (2655 m — najwyższy szczyt Tatr i Karpat) oraz Tatry Bielskie; Słowacki Raj z wąwozami, drabinami i kładkami; jaskinie lodowe, m.in. Dobszyńska (lód do 26 m, UNESCO). WSPÓLNIE Z POLSKĄ: spływ przełomem Dunajca — 18 km granicą wodną w Pieninach. NAJWAŻNIEJSZE: większa część Tatr (ok. 78 %) leży po stronie słowackiej — Rysy to najwyższy szczyt Polski, ale nie Tatr.
Dla rodzicaJak pomóc dziecku w tym temacie?
- Jak wytłumaczyć dziecku różnicę między Unią Europejską a strefą Schengen?
Najprościej przez dwie osobne konsekwencje. Unia Europejska to wspólne przepisy, wspólny rynek i prawo do pracy w każdym z państw członkowskich. Strefa Schengen to jedna konkretna rzecz: zniesienie kontroli na granicach lądowych. Doskonałym przykładem są właśnie Czechy — są w Unii i w Schengen, ale euro nie mają, więc dziecko od razu widzi, że to trzy różne rzeczy, które nie chodzą w parze. Można też pokazać odwrotny przypadek: Norwegia jest w Schengen, ale w Unii nie.
- Czy da się zobaczyć Tatry słowackie bez wspinaczki i długiego marszu?
Tak, i to najłatwiej ze wszystkich gór w regionie. Ze Starego Smokowca jedzie kolejka zębata na Hrebienok, z Tatrzańskiej Łomnicy kolej linowa na Łomnicki Staw i dalej na Łomnicę (2634 m), a wzdłuż całego podnóża kursuje kolejka elektryczna zwana Tatranską elektryczką. Z Zakopanego to niecałe dwie godziny jazdy. Warto połączyć wyjazd z lekcją: pokazać dziecku na mapie, gdzie kończą się Tatry polskie, a zaczyna ta o wiele większa część słowacka.
- Dziecko zapamiętało, że Rysy są najwyższe w Tatrach. Jak to sprostować, żeby zostało?
Kluczem jest precyzja jednego słowa. Rysy są najwyższym szczytem POLSKI — i to jest prawda, którą warto pochwalić, a nie skreślać. Najwyższy szczyt TATR to Gerlach, 2655 m, o 156 m wyżej. Pomaga rysunek dwóch słupków obok siebie i mapa, na której widać, że polska część to wąski pas na północnym skraju, a cała reszta pasma ciągnie się na południe. Ciekawostka, która zwykle zapada w pamięć: sam wierzchołek Rysów jest podzielony granicą, a ten najwyższy stoi po stronie słowackiej.
Sprawdź się!
Odpowiedziano na 0 z 5 pytańSkróty klawiszowe quizu: klawisze od 1 do 4 wybierają odpowiedź, Enter sprawdza, a po sprawdzeniu przechodzi do następnego pytania. Każdy przycisk możesz też wybrać Tabem i Spacją.
Kiedy i w jaki sposób Czechosłowacja rozdzieliła się na dwa państwa?
Gdzie leży najwyższy szczyt Tatr?
Dlaczego w Adršpachu i w Czeskim Raju można chodzić między skalnymi wieżami jak ulicami?
Jaką walutą zapłacisz w sklepie na Słowacji?
Co daje turyście jadącemu z Polski do Czech strefa Schengen?