Pole trapezu
W tej lekcji1/18
Zerknij na abażur lampy, na doniczkę albo na kieszeń jeansów — dół szerszy, góra węższa, boki na ukos. To trapez, jedna z najczęściej spotykanych figur wokół nas. Pole prostokąta, równoległoboku i trójkąta masz już w małym palcu, ale trapez wygląda, jakby uciekł z tej listy: ma dwa różne boki równoległe, więc co niby mnożyć przez co? Za chwilę pokażę ci sztuczkę z drugim, takim samym trapezem. Po niej wzór na pole trapezu zapamiętasz na zawsze.
Trapez: dwie podstawy i dwa ramiona
Trapez to czworokąt, który ma co najmniej jedną parę boków równoległych. Te dwa równoległe boki to podstawy — oznaczamy je (dłuższa) i (krótsza). Dwa pozostałe boki, te ukośne, to ramiona.
Wysokość mierzymy prostopadle
Wysokość to odległość między podstawami — mierzona prostopadle, po najkrótszej drodze z jednej podstawy do drugiej. Dokładnie ta sama myśl co przy równoległoboku: wysokość nigdy nie biegnie po ukosie.
Wzór na pole trapezu
Pole trapezu liczymy tak:
Wzór na konkretnym trapezie
- 1
Sprawdźmy wzór na trapezie o podstawach cm i cm oraz wysokości cm.
- 2
Licznik zwija się do jednej liczby, a potem zostaje dzielenie przez 2.
- 3
Pole tego trapezu wynosi cm². Ramiona nie były do tego rachunku potrzebne ani razu.
Wszystkie 3 kroków odsłonięte.
Skąd bierze się dzielenie przez 2
Ten wzór nie spadł z nieba. Weź swój trapez i dorysuj obok drugi, dokładnie taki sam, tylko obrócony do góry nogami i dosunięty ramieniem do ramienia.
Od równoległoboku do wzoru na trapez
- 1
Pole równoległoboku umiesz policzyć: podstawa razy wysokość.
- 2
Tylko że to jest pole dwóch trapezów, a nas interesuje jeden. Nasz trapez to dokładnie połowa tej figury, więc dzielimy przez 2. I tak powstaje cały wzór.
Wszystkie 2 kroków odsłonięte.
Druga intuicja: średnia szerokość
Zapis to po prostu średnia długość podstaw. Trapez ma takie samo pole jak zwykły prostokąt o tej średniej szerokości i o tej samej wysokości .
Średnia szerokość na naszym trapezie
- 1
Bierzemy trapez o podstawach i oraz wysokości . Średnia podstaw to ich suma podzielona przez 2.
- 2
Prostokąt o szerokości i wysokości ma pole równe iloczynowi tych dwóch liczb.
- 3
Wychodzi tyle samo, co z pełnego wzoru. Trapez jest u dołu szerszy od tego prostokąta o i dokładnie o tyle samo węższy u góry.
Wszystkie 3 kroków odsłonięte.
Pole trapezu w pięciu krokach
- 1
Krok 1. Wypisz dane. Trapez ma podstawy cm i cm oraz wysokość cm. Najpierw upewnij się, która liczba jest czym — podstawy to boki równoległe, wysokość to odległość między nimi.
- 2
Krok 2. Dodaj podstawy. Tylko te dwie liczby, nic więcej.
- 3
Krok 3. Pomnóż przez wysokość. To pole równoległoboku, który powstaje z dwóch takich trapezów złożonych razem.
- 4
Krok 4. Podziel przez 2, bo nasz trapez to połowa tego równoległoboku.
- 5
Krok 5. Zapisz odpowiedź z jednostką — pole zawsze w jednostkach kwadratowych. Kontrola przez średnią: , a . Zgadza się.
Wszystkie 5 kroków odsłonięte.
Trapez ma podstawy 7 cm i 5 cm, a jego wysokość to 6 cm. Ile centymetrów kwadratowych ma jego pole? Wpisz samą liczbę.
Pułapka! Ramiona nie wchodzą do wzoru
W zadaniach zwykle podane są wszystkie cztery boki trapezu. I wtedy bardzo kusi, żeby wszystkie je zsumować i wstawić do wzoru. Zaraz zobaczysz, co z tego wychodzi na trapezie równoramiennym o podstawach cm i cm, ramionach po cm i wysokości cm.
Ramiona we wzorze: źle kontra dobrze
- 1
Źle. Wrzucamy do nawiasu wszystkie cztery boki, czyli razem z ramionami po cm.
- 2
Dobrze. Do nawiasu wchodzą wyłącznie podstawy, czyli boki równoległe.
- 3
Ta sama figura, a wyniki różnią się prawie dwukrotnie. Poprawne pole tego trapezu to cm².
Wszystkie 3 kroków odsłonięte.
Dlaczego do wzoru wchodzą tylko podstawy
Wróć na chwilę do dwóch złożonych trapezów. Podstawa powstałego równoległoboku była sklejona z dolnego boku jednego trapezu i górnego boku drugiego — czyli właśnie z i . Ramiona powędrowały na ukos, do bocznych krawędzi równoległoboku, i w tym mnożeniu w ogóle nie biorą udziału.
Suma wszystkich czterech boków to obwód — zupełnie inna wielkość, potrzebna do zupełnie innych pytań.
Detektor błędu: trapez w pudełku
- 1
Każdy trapez mieści się w prostokącie o wymiarach na , więc jego pole musi być od niego mniejsze. Dla naszego trapezu takie pudełko ma pole .
- 2
Poprawny wynik mieści się w pudełku spokojnie, z zapasem.
- 3
Błędny wynik pudełko rozsadza — a figura nie może mieć większego pola niż pudełko, do którego ją wkładamy. To znak, że do wzoru wpadło coś, czego tam być nie powinno.
Wszystkie 3 kroków odsłonięte.
Grządka w kształcie trapezu — krok po kroku
- 1
Zadanie: grządka w ogrodzie ma kształt trapezu. Jej równoległe boki mają 12 m i 8 m, a odległość między nimi to 5 m. Ile metrów kwadratowych ziemi trzeba przekopać?
Jak myślisz, ile wyjdzie?
- 2
Zaczynamy od dodania podstaw. To te dwa boki, które są równoległe — w zadaniu napisano to wprost.
- 3
Mnożymy sumę podstaw przez wysokość. Wynik to pole równoległoboku, który powstałby z dwóch takich grządek złożonych razem.
- 4
Nasza grządka to połowa tego równoległoboku, więc dzielimy przez 2.
- 5
Odpowiedź: grządka ma pole 50 metrów kwadratowych. Kontrola przez średnią szerokość: , a prostokąt na ma pole . Zgadza się.
Wszystkie 5 kroków odsłonięte.
Trapez prostokątny ma podstawy 9 cm i 5 cm, ramiona 3 cm i 5 cm, a jego wysokość to 3 cm. Ile centymetrów kwadratowych ma jego pole? Wpisz samą liczbę.
Ściąga do zapamiętania
Jak liczymy pole trapezu i skąd bierze się w tym wzorze dzielenie przez 2?
Trapez ma co najmniej jedną parę boków równoległych — to podstawy i . Wysokość to prostopadła odległość między nimi. Wzór: , czyli dodaj podstawy, pomnóż przez wysokość, podziel przez 2. Dla , , : , , . Dzielimy przez 2, bo dwa jednakowe trapezy złożone razem tworzą równoległobok o podstawie i wysokości , a trapez to jego połowa. Inna intuicja: to średnia szerokość, więc trapez ma takie samo pole jak prostokąt o tej szerokości i wysokości . Do wzoru wchodzą tylko boki równoległe — ramiona nigdy.
Sprawdź się!
Odpowiedziano na 0 z 5 pytańSkróty klawiszowe quizu: klawisze od 1 do 4 wybierają odpowiedź, Enter sprawdza, a po sprawdzeniu przechodzi do następnego pytania. Każdy przycisk możesz też wybrać Tabem i Spacją.
Który wzór opisuje pole trapezu?
Trapez ma podstawy cm i cm oraz wysokość cm. Ile wynosi jego pole?
Które boki trapezu wchodzą do wzoru na pole?
Dlaczego we wzorze na pole trapezu dzielimy przez 2?
Zosia liczyła pole trapezu o podstawach cm i cm oraz wysokości cm i wyszło jej cm². Co poszło nie tak?