Pole trapezu

około 15 minut
W tej lekcji1/18

Zerknij na abażur lampy, na doniczkę albo na kieszeń jeansów — dół szerszy, góra węższa, boki na ukos. To trapez, jedna z najczęściej spotykanych figur wokół nas. Pole prostokąta, równoległoboku i trójkąta masz już w małym palcu, ale trapez wygląda, jakby uciekł z tej listy: ma dwa różne boki równoległe, więc co niby mnożyć przez co? Za chwilę pokażę ci sztuczkę z drugim, takim samym trapezem. Po niej wzór na pole trapezu zapamiętasz na zawsze.

Trapez: dwie podstawy i dwa ramiona

Trapez to czworokąt, który ma co najmniej jedną parę boków równoległych. Te dwa równoległe boki to podstawy — oznaczamy je aa (dłuższa) i bb (krótsza). Dwa pozostałe boki, te ukośne, to ramiona.

Wysokość mierzymy prostopadle

Wysokość hh to odległość między podstawami — mierzona prostopadle, po najkrótszej drodze z jednej podstawy do drugiej. Dokładnie ta sama myśl co przy równoległoboku: wysokość nigdy nie biegnie po ukosie.

Wzór na pole trapezu

Pole trapezu liczymy tak:

Wzór na konkretnym trapezie

  1. 1

    Sprawdźmy wzór na trapezie o podstawach a=10a = 10 cm i b=6b = 6 cm oraz wysokości h=4h = 4 cm.

    P=(10+6)42P = \frac{(10+6) \cdot 4}{2}
  2. 2

    Licznik zwija się do jednej liczby, a potem zostaje dzielenie przez 2.

    1642=642=32\frac{16 \cdot 4}{2} = \frac{64}{2} = 32
  3. 3

    Pole tego trapezu wynosi 3232 cm². Ramiona nie były do tego rachunku potrzebne ani razu.

    P=32 cm2P = 32\ \text{cm}^2
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 3 kroków odsłonięte.

Skąd bierze się dzielenie przez 2

Ten wzór nie spadł z nieba. Weź swój trapez i dorysuj obok drugi, dokładnie taki sam, tylko obrócony do góry nogami i dosunięty ramieniem do ramienia.

Od równoległoboku do wzoru na trapez

  1. 1

    Pole równoległoboku umiesz policzyć: podstawa razy wysokość.

    (a+b)h(a+b) \cdot h
  2. 2

    Tylko że to jest pole dwóch trapezów, a nas interesuje jeden. Nasz trapez to dokładnie połowa tej figury, więc dzielimy przez 2. I tak powstaje cały wzór.

    P=(a+b)h2P = \frac{(a+b) \cdot h}{2}
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 2 kroków odsłonięte.

Druga intuicja: średnia szerokość

Zapis a+b2\frac{a+b}{2} to po prostu średnia długość podstaw. Trapez ma takie samo pole jak zwykły prostokąt o tej średniej szerokości i o tej samej wysokości hh.

8, czyli średnia z 10 i 64
Prostokąt o średniej szerokości podstaw ma takie samo pole jak nasz trapez

Średnia szerokość na naszym trapezie

  1. 1

    Bierzemy trapez o podstawach 1010 i 66 oraz wysokości 44. Średnia podstaw to ich suma podzielona przez 2.

    (10+6):2=8(10+6) : 2 = 8
  2. 2

    Prostokąt o szerokości 88 i wysokości 44 ma pole równe iloczynowi tych dwóch liczb.

    84=328 \cdot 4 = 32
  3. 3

    Wychodzi tyle samo, co z pełnego wzoru. Trapez jest u dołu szerszy od tego prostokąta o 22 i dokładnie o tyle samo węższy u góry.

    108=2,86=210 - 8 = 2,\quad 8 - 6 = 2
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 3 kroków odsłonięte.

Pole trapezu w pięciu krokach

  1. 1

    Krok 1. Wypisz dane. Trapez ma podstawy 1010 cm i 66 cm oraz wysokość 44 cm. Najpierw upewnij się, która liczba jest czym — podstawy to boki równoległe, wysokość to odległość między nimi.

    a=10, b=6, h=4a = 10,\ b = 6,\ h = 4
  2. 2

    Krok 2. Dodaj podstawy. Tylko te dwie liczby, nic więcej.

    10+6=1610 + 6 = 16
  3. 3

    Krok 3. Pomnóż przez wysokość. To pole równoległoboku, który powstaje z dwóch takich trapezów złożonych razem.

    164=6416 \cdot 4 = 64
  4. 4

    Krok 4. Podziel przez 2, bo nasz trapez to połowa tego równoległoboku.

    64:2=3264 : 2 = 32
  5. 5

    Krok 5. Zapisz odpowiedź z jednostką — pole zawsze w jednostkach kwadratowych. Kontrola przez średnią: (10+6):2=8(10+6) : 2 = 8, a 84=328 \cdot 4 = 32. Zgadza się.

    P=32 cm2P = 32\ \text{cm}^2
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 5 kroków odsłonięte.

Twoja kolej

Trapez ma podstawy 7 cm i 5 cm, a jego wysokość to 6 cm. Ile centymetrów kwadratowych ma jego pole? Wpisz samą liczbę.

P=(7+5)62P = \frac{(7+5) \cdot 6}{2}
cm²

Pułapka! Ramiona nie wchodzą do wzoru

W zadaniach zwykle podane są wszystkie cztery boki trapezu. I wtedy bardzo kusi, żeby wszystkie je zsumować i wstawić do wzoru. Zaraz zobaczysz, co z tego wychodzi na trapezie równoramiennym o podstawach 1010 cm i 44 cm, ramionach po 55 cm i wysokości 44 cm.

Ramiona we wzorze: źle kontra dobrze

  1. 1

    Źle. Wrzucamy do nawiasu wszystkie cztery boki, czyli razem z ramionami po 55 cm.

    (10+4+5+5)42=2442=48\frac{(10 + 4 + 5 + 5) \cdot 4}{2} = \frac{24 \cdot 4}{2} = 48
  2. 2

    Dobrze. Do nawiasu wchodzą wyłącznie podstawy, czyli boki równoległe.

    (10+4)42=1442=28\frac{(10 + 4) \cdot 4}{2} = \frac{14 \cdot 4}{2} = 28
  3. 3

    Ta sama figura, a wyniki różnią się prawie dwukrotnie. Poprawne pole tego trapezu to 2828 cm².

    P=28 cm2P = 28\ \text{cm}^2
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 3 kroków odsłonięte.

Dlaczego do wzoru wchodzą tylko podstawy

Wróć na chwilę do dwóch złożonych trapezów. Podstawa powstałego równoległoboku była sklejona z dolnego boku jednego trapezu i górnego boku drugiego — czyli właśnie z aa i bb. Ramiona powędrowały na ukos, do bocznych krawędzi równoległoboku, i w tym mnożeniu w ogóle nie biorą udziału.

Suma wszystkich czterech boków to obwód — zupełnie inna wielkość, potrzebna do zupełnie innych pytań.

Detektor błędu: trapez w pudełku

  1. 1

    Każdy trapez mieści się w prostokącie o wymiarach aa na hh, więc jego pole musi być od niego mniejsze. Dla naszego trapezu takie pudełko ma pole 4040.

    104=4010 \cdot 4 = 40
  2. 2

    Poprawny wynik mieści się w pudełku spokojnie, z zapasem.

    28<4028 < 40
  3. 3

    Błędny wynik pudełko rozsadza — a figura nie może mieć większego pola niż pudełko, do którego ją wkładamy. To znak, że do wzoru wpadło coś, czego tam być nie powinno.

    48>4048 > 40
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 3 kroków odsłonięte.

Grządka w kształcie trapezu — krok po kroku

  1. 1

    Zadanie: grządka w ogrodzie ma kształt trapezu. Jej równoległe boki mają 12 m i 8 m, a odległość między nimi to 5 m. Ile metrów kwadratowych ziemi trzeba przekopać?

    a=12, b=8, h=5a = 12,\ b = 8,\ h = 5

    Jak myślisz, ile wyjdzie?

  2. 2

    Zaczynamy od dodania podstaw. To te dwa boki, które są równoległe — w zadaniu napisano to wprost.

    12+8=2012 + 8 = 20
  3. 3

    Mnożymy sumę podstaw przez wysokość. Wynik to pole równoległoboku, który powstałby z dwóch takich grządek złożonych razem.

    205=10020 \cdot 5 = 100
  4. 4

    Nasza grządka to połowa tego równoległoboku, więc dzielimy przez 2.

    100:2=50100 : 2 = 50
  5. 5

    Odpowiedź: grządka ma pole 50 metrów kwadratowych. Kontrola przez średnią szerokość: (12+8):2=10(12+8) : 2 = 10, a prostokąt 1010 na 55 ma pole 5050. Zgadza się.

    P=50 m2P = 50\ \text{m}^2
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 5 kroków odsłonięte.

Twoja kolej

Trapez prostokątny ma podstawy 9 cm i 5 cm, ramiona 3 cm i 5 cm, a jego wysokość to 3 cm. Ile centymetrów kwadratowych ma jego pole? Wpisz samą liczbę.

P=(9+5)32P = \frac{(9+5) \cdot 3}{2}
cm²

Ściąga do zapamiętania

Jak liczymy pole trapezu i skąd bierze się w tym wzorze dzielenie przez 2?

Trapez ma co najmniej jedną parę boków równoległych — to podstawy aa i bb. Wysokość hh to prostopadła odległość między nimi. Wzór: P=(a+b)h2P = \frac{(a+b) \cdot h}{2}, czyli dodaj podstawy, pomnóż przez wysokość, podziel przez 2. Dla a=10a = 10, b=6b = 6, h=4h = 4: 10+6=1610 + 6 = 16, 164=6416 \cdot 4 = 64, 64:2=3264 : 2 = 32. Dzielimy przez 2, bo dwa jednakowe trapezy złożone razem tworzą równoległobok o podstawie a+ba+b i wysokości hh, a trapez to jego połowa. Inna intuicja: (a+b):2(a+b) : 2 to średnia szerokość, więc trapez ma takie samo pole jak prostokąt o tej szerokości i wysokości hh. Do wzoru wchodzą tylko boki równoległe — ramiona nigdy.

Sprawdź się!

Odpowiedziano na 0 z 5 pytań

Skróty klawiszowe quizu: klawisze od 1 do 4 wybierają odpowiedź, Enter sprawdza, a po sprawdzeniu przechodzi do następnego pytania. Każdy przycisk możesz też wybrać Tabem i Spacją.

1

Który wzór opisuje pole trapezu?

2

Trapez ma podstawy 88 cm i 44 cm oraz wysokość 55 cm. Ile wynosi jego pole?

3

Które boki trapezu wchodzą do wzoru na pole?

4

Dlaczego we wzorze na pole trapezu dzielimy przez 2?

5

Zosia liczyła pole trapezu o podstawach 66 cm i 1010 cm oraz wysokości 44 cm i wyszło jej 6464 cm². Co poszło nie tak?

Następny temat
Liczby ujemne wokół nas