Krajobraz lasów liściastych i mieszanych strefy umiarkowanej

Wystarczy najbliższy park albo skwer. Trzy zadania na jeden spacer: policzcie, ile mijacie drzew z liśćmi, a ile z igłami — i nazwijcie na tej podstawie ten kawałek zieleni. Zbierzcie po jednym liściu dębu, klonu i brzozy, żeby zobaczyć, że każdy ma inny kształt. Na koniec rozgarnijcie butem ściółkę pod drzewem: pod suchymi liśćmi z tego roku leżą zeszłoroczne, już rozłożone, a jeszcze niżej ciemna próchnica. Cała lekcja o glebie mieści się w jednym dołku.

Najkrócej: żółć i pomarańcz były w liściu przez cały rok, tylko zielony barwnik je zasłaniał. Jesienią drzewo wycofuje z liścia to, co cenne, w tym właśnie zieleń, i przenosi do pnia na zapas. Zostają barwniki, których nie opłaca się odzyskiwać — i wtedy widać je gołym okiem. Czerwień jest wyjątkiem: te barwniki powstają dopiero jesienią. To nie jest umieranie liścia z zimna, tylko uporządkowana przeprowadzka przed zamknięciem sezonu.

Żubra na wolności prawie na pewno nie — to duże, płochliwe zwierzę, które trzyma się z dala od ludzi. Za to Rezerwat Pokazowy Żubrów przy Białowieży ma je w dużych zagrodach i tam widać wszystko z bliska, razem z konikami polskimi i wilkiem. Do samej Puszczy najlepiej wejść z przewodnikiem: różnicę między lasem gospodarczym a takim, którego nikt nie wycinał, widać po jednej rzeczy — leżących, próchniejących pniach, których w zwykłym lesie się nie zostawia.